2026 Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri'nin sahipleri açıklandı; Vefa Ödülü, Mem û Zîn'in yazarı Ahmed-i Hani'ye verildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın sosyal medya hesabındaki paylaşımda yer alan görsele göre ödüller altı alanda dağıtıldı. Törenin tarihi ve programı henüz açıklanmadı.
Anadolu Ajansı'nın aktardığı listeye göre ilim ve kültür alanında Sabri Koz, geleneksel sanatlarda Prof. Dr. İlhami Turan, edebiyatta Sibel Eraslan, sinemada Burçak Evren, müzikte Prof. Dr. Gönül Paçacı ödüle layık görüldü. Vefa Ödülü ise Ahmed-i Hani'nin oldu.
Erdoğan: Rahmetle yad ediyorum
Erdoğan paylaşımında, "2026 Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne layık görülen çok kıymetli ilim, kültür ve sanat erbabımıza ülkemize yaptıkları eşsiz katkılar için şükranlarımı sunuyor, gönül ve fikir dünyamızın yıldızlarından Ahmed-i Hani'yi rahmetle yad ediyorum." ifadelerini kullandı.
Ahmed-i Hani kimdir
1651'de Doğubayazıt'ta doğan Ahmed-i Hani (Ehmedê Xanî), 1707'de yine memleketinde hayatını kaybetti. Doğubayazıt, Van, Bitlis, Ahlat, Cizre ve Urfa'da medrese eğitimi alan Hani; fıkıh, kelam, astronomi ve edebiyatla uğraştı, eserlerini Kürtçenin Kurmanci lehçesinde yazdı.
En tanınmış eseri, halk arasında bilinen Mem ile Zîn hikâyesini manzum bir mesneviye dönüştürdüğü Mem û Zîn. Yaklaşık 3 bin beyitten oluşan eser, Kürtçe yazılmış ilk aşk mesnevilerinden biri olarak anılıyor. Hani'nin 1683'te kaleme aldığı Nûbehara Biçûkan, 1687'de tamamladığı Eqîdeya Îmanê, Divan'ı ve dört dilde yazdığı Çarkûşe adlı mülemma şiirleri de edebiyat tarihinde anılıyor. Türbesi, Doğubayazıt'ta İshak Paşa Sarayı'nın yaklaşık 500 metre doğusunda bulunuyor.
Diyarbakır'da Mem û Zîn sahnede
Mem û Zîn, Diyarbakır'da farklı dönemlerde tiyatroya uyarlandı. Cuma Boynukara'nın 1995'te tiyatroya uyarladığı oyun, eserin yazılışının 300. yılında Diyarbakır Belediyesi Şehir Tiyatrosu'nda sahnelendi. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu eseri 2014'te Cemilpaşa Konağı'nda "mekân tiyatrosu" formunda oynadı.
Diyarbakır Devlet Tiyatrosu'nun 2018'de sahnelediği uyarlama ise kapalı gişe oynadı; AA'nın haberine göre oyunu ilk sekiz gösterimde yaklaşık 4 bin kişi izledi. Kentin kültürel mirasında Mem û Zîn'in yeri için UNESCO alanı Hevsel rehberimize ve Zülfü Livaneli gecesi haberimize bakabilirsiniz.
Tören tarihi bekleniyor
Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri, kültür ve sanat hayatına katkı sunan kişi ve çalışmalara veriliyor. 2026 ödüllerinin sahiplerinin açıklanmasının ardından törenin tarihi, yeri ve programına ilişkin bir duyuru yapılmadı; ayrıntılar bekleniyor. Ödüllerin tümü için Kültür Sanat sayfamızı takip edebilirsiniz.
Kaynak: Anadolu Ajansı, "2026 Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri'nin sahipleri belli oldu", 29.10.2026 (AA metninde Sabri Koz'un alanı "bilim ve kültür" olarak da geçiyor); AA, "Mem ile Zin kapalı gişe sahneleniyor", 28.11.2018; Gazete Duvar, "Mem û Zîn 25 yıl sonra Diyarbakır'da", 16.11.2018; Timeturk, "Diyarbakır'da bir ilk daha", 08.05.2014. Foto: Wikimedia Commons / Diyar Muhammed (CC BY-SA 4.0) ve Mahmut Bozarslan (kamu malı).
